Logboek voor imkers: behandelingen netjes vastleggen

Wie een logboek moet bijhouden

Bijen zijn dieren die levensmiddelen leveren. Zodra je honing in het verkeer brengt, geldt voor jou dezelfde registratieplicht als voor elke andere dierhouder. Het aantal bijenvolken speelt daarbij geen rol: ook met twee bijenvolken houd je een logboek bij, zodra je een diergeneesmiddel toepast.

En dat doe je eerder dan velen denken. Varroabestrijdingsmiddelen zijn diergeneesmiddelen, ook de middelen die vrij verkrijgbaar zijn. Mierenzuur, oxaalzuur, melkzuur en thymolpreparaten vallen daaronder, zodra ze als toegelaten middel bij het bijenvolk worden gebruikt. Wie in de zomer behandelt, moet dat registreren.

Niet registratieplichtig zijn zuiver biotechnische methoden: darrenbroed uitsnijden, raatkooi, broedafname. Daarbij wordt geen geneesmiddel toegepast.

Wat erin hoort

De gegevens die je per toediening moet vastleggen, staan in artikel 108 van Verordening (EU) 2019/6. In de kern zijn dat:

• Datum van toediening
• Naam van het geneesmiddel
• Toegediende hoeveelheid
• De behandelde dieren, bij bijen dus welke bijenvolken
• Duur van de behandeling
• Wachttijd, ook als die nul dagen bedraagt
• Herkomst van het middel: naam en adres van de leverancier en het aankoopbewijs
• De voorschrijvende dierenarts, als die betrokken is

Daarbij komen de bewijsstukken: afleverings- en aankoopbewijzen moet je bewaren, niet alleen je eigen registratie. Bij een controle wordt beide naast elkaar gelegd. Wie mierenzuur voor twintig bijenvolken in het logboek heeft staan, maar maar één fles heeft gekocht, moet dat kunnen uitleggen.

Het logboek als pdf

Onder “Rapporten” maakt de webapp het logboek (Duitsland) aan, per bijenstand en jaar, met de gegevens volgens artikel 108 van Verordening (EU) 2019/6 en § 2 van de Duitse verordening over de toepassing en registratie van diergeneesmiddelen door dierhouders (THAMNV). Bovenaan staan je gegevens als dierhouder met registratienummer en de locatie van de bijenvolken, onderaan het veld voor je handtekening. Ontbreekt er een gegeven, dan staat in de pdf “geen opgave”, en een melding noemt het aantal onvolledige registraties.

Is een jaar compleet, dan sluit je het af. Daarna kan een behandeling alleen nog met een wijzigingsnotitie worden gewijzigd of geannuleerd. Tijdstip, persoon, oude en nieuwe waarde staan dan in de bijlage “Wijzigingen na afsluiting”.

Het logboek als pdf krijg je met een pakket en tijdens de proefperiode, na afloop van het contract nog 90 dagen. De gegevensexport onder “Instellingen” blijft altijd vrij, ook zonder pakket.

Wat iBeekeeper je niet uit handen neemt: de bewijsstukken bewaren en aan het eind controleren of je gegevens kloppen. Juridisch advies vervangt de app niet.

Hoe lang je moet bewaren

De registraties moeten minstens vijf jaar worden bewaard, gerekend vanaf de toediening. Dat geldt ook als je de bijenvolken allang hebt weggedaan of met imkeren stopt.

Vijf jaar is voor een papieren schrift een lange tijd. Het ligt in de schuur, wordt nat, verdwijnt bij een verhuizing, en een behandeling uit 2023 valt dan niet meer te reconstrueren. Digitaal bijgehouden registraties zijn daarvoor toegestaan, zolang ze leesbaar, ongewijzigd na te gaan en op verzoek te tonen zijn.

Wat er bij een controle gebeurt

De controle gebeurt door de veterinaire dienst. Bij imkerijen gebeurt dat niet routinematig, maar het komt voor, bijvoorbeeld in het kader van residumonitoring, bij een uitbraak van vuilbroed in een beperkingsgebied of naar aanleiding van een melding.

Dan wordt gevraagd de registraties over de gecontroleerde periode te tonen, samen met de bewijzen van aankoop van de middelen. Er wordt gecontroleerd of de toedieningen volledig zijn vastgelegd en of aankoop en verbruik met elkaar kloppen.

Het meest voorkomende gebrek is banaal: er ontbreken enkele behandelingen, omdat ze nooit zijn opgeschreven. Geen kwade wil, maar het briefje dat je op de bijenstand niet bij je had.

Verder lezen

Imker je in Zwitserland? Daar heet de registratie Bestandeskontrolle (voorraadcontrole), en daarvoor is er de kant-en-klare afdruk in het officiële formulier: Voorraadcontrole voor Zwitserse imkerijen.

Hoe het behandeljournaal in de app is opgebouwd, lees je op de pagina over de module behandeljournaal. Alle rapporten vind je op de pagina Rapporten. En wanneer een behandeling überhaupt nodig is, berekent de varroa-indicator voor je uit de mijtval.

Deze tekst geeft de stand van zaken weer op het moment van publicatie en vervangt geen juridisch advies. Bindend zijn de geldende voorschriften; bij twijfel vraag je het na bij je veterinaire dienst of je imkersvereniging.