Ημερολόγιο κυψέλης: τι ανήκει σε κάθε επιθεώρηση και πώς το τηρείς σωστά

Σε τι χρειάζεται ένα ημερολόγιο κυψέλης;

Μετά την τρίτη επιθεώρηση ενός Σαββάτου δεν ξέρεις πια με βεβαιότητα σε ποιο μελίσσι είδες βασιλικά κελιά. Μετά από έναν χειμώνα δεν θυμάσαι ποιο μελίσσι ήταν τον Μάιο τόσο επιθετικό. Ακριβώς γι’ αυτό υπάρχει το ημερολόγιο κυψέλης: καταγράφει για κάθε μελίσσι τι είδες και τι έκανες σε κάθε επιθεώρηση.

Από αυτό προκύπτουν αποφάσεις. Αναγνωρίζεις ποιο μελίσσι δείχνει διάθεση σμηνουργίας και χρειάζεται χώρο, ποιο έχει λίγη τροφή και ποιο είναι με τα χρόνια ήρεμο στην κηρήθρα και παραγωγικό. Όποιος εκτρέφει βασίλισσες ή φτιάχνει παραφυάδες, παίρνει γι’ αυτό τα μελίσσια με τις καλύτερες καταγραφές.

Το Κέντρο Μελισσοκομίας της Βαυαρικής Κρατικής Υπηρεσίας Αμπελουργίας και Κηπουρικής (Bayerische Landesanstalt für Weinbau und Gartenbau) επισημαίνει ότι οι καταγραφές διευκολύνουν ήδη σε λίγα μελίσσια έναν πιο στοχευμένο έλεγχο των μελισσών και καλύτερη προετοιμασία των μελισσοκομικών επεμβάσεων, και ότι για την τεκμηρίωση χρησιμοποιούνται συνήθως ημερολόγια κυψέλης. Το ημερολόγιο κυψέλης της Υπηρεσίας για εκτύπωση έχει στήλες για ημερομηνία, πλαίσια καλυμμένα με μέλισσες, γόνο, ηρεμία, κάλυψη πλαισίων, συμπεριφορά, σμήνος και αφαιρεθέντα βασιλικά κελιά, μέλι, τροφή, βαρρόα, ασθένειες και παρατηρήσεις.

Το ημερολόγιο κυψέλης και το μητρώο φαρμακευτικής αγωγής δεν είναι το ίδιο

Το ημερολόγιο κυψέλης είναι προαιρετικό. Κανένας νόμος δεν επιβάλλει να σημειώνεις την ηρεμία ή την εικόνα του γόνου. Διαφορετικά είναι τα πράγματα με τα κτηνιατρικά φάρμακα: όποιος θεραπεύει τα μελίσσια του, για παράδειγμα κατά της βαρρόα, πρέπει σύμφωνα με το άρθρο 108 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/6 να τηρεί μητρώο των φαρμάκων που εφάρμοσε και να φυλάσσει τα στοιχεία διαθέσιμα για ελέγχους τουλάχιστον πέντε χρόνια. Στη Γερμανία αυτή η καταγραφή ονομάζεται μητρώο φαρμακευτικής αγωγής.

Γι’ αυτό μην καταχωρίζεις τις θεραπείες μόνο ως σημείωση στο ημερολόγιο κυψέλης, αλλά με όλα τα υποχρεωτικά στοιχεία: ημερομηνία, φάρμακο, ποσότητα, μελίσσια που έλαβαν θεραπεία, προμηθευτή, παραστατικό αγοράς, χρόνο αναμονής και διάρκεια θεραπείας, καθώς και την παρτίδα. Στο iBeekeeper η θεραπεία είναι ξεχωριστή καταχώριση στο μελίσσι, χωριστά από την επιθεώρηση. Από τις θεραπείες προκύπτει το Μητρώο φαρμακευτικής αγωγής (Γερμανία) ως PDF, οι επιθεωρήσεις μένουν στο ημερολόγιο κυψέλης. Στο Χρονικό του μελισσιού βλέπεις και τα δύο σε έναν άξονα χρόνου.

Τι ανήκει στο ημερολόγιο κυψέλης

Για κάθε επιθεώρηση αρκούν λίγα στοιχεία, αν τα καταγράφεις κάθε φορά με τον ίδιο τρόπο:

• Ημερομηνία και καιρός: Με δροσερό, ανεμώδη καιρό οι μέλισσες συμπεριφέρονται διαφορετικά απ’ ό,τι ένα ζεστό απόγευμα.
• Βασίλισσα: είδες τη βασίλισσα, είδες αυγά ή όχι, χρώμα σήμανσης και έτος.
• Γόνος: αριθμός πλαισίων γόνου και εικόνα του γόνου, συμπαγής ή με κενά.
• Δύναμη του μελισσιού: για παράδειγμα ο αριθμός των κατειλημμένων διαδρόμων μεταξύ των κηρηθρών.
• Τροφή: πόση σφραγισμένη τροφή υπάρχει.
• Ηρεμία, κάλυψη πλαισίων και τάση σμηνουργίας: τα κλασικά χαρακτηριστικά για την επιλογή, κατά προτίμηση με βαθμούς σε σταθερή κλίμακα.
• Βασιλικά κελιά: αν υπάρχουν κυπελάκια, κελιά με αυγό ή σφραγισμένα κελιά.
• Βαρρόα: η φυσική πτώση ακάρεων ή το αποτέλεσμα δοκιμής με άχνη ζάχαρη ή δοκιμής έκπλυσης, με ημερομηνία.
• Μέτρα: τοποθετήθηκε όροφος μελιού, κόπηκε πλαίσιο κηφήνων, φτιάχτηκε παραφυάδα, έγινε τάισμα.
• Επόμενο βήμα: τι πρέπει να γίνει στην επόμενη επίσκεψη.

Όρισε για τις αξιολογήσεις μια σταθερή κλίμακα και μείνε σε αυτή. Ένας βαθμός ηρεμίας λέει κάτι μόνο όταν τον δίνεις με τον ίδιο τρόπο κάθε χρόνο και σε κάθε μελίσσι. Το ελεύθερο κείμενο είναι καλό για ιδιαιτερότητες, αλλά αναλύονται μόνο πεδία με σταθερές τιμές.

Πόσο συχνά καταχωρίζεις

Καταχώριζε σε κάθε επιθεώρηση, κατά προτίμηση απευθείας στο μελίσσι. Ό,τι συμπληρώνεις το βράδυ από μνήμης είναι λιγότερο ακριβές και με τον καιρό γίνεται όλο και πιο σπάνιο. Ιδίως την περίοδο σμηνουργίας, όταν ελέγχεις σε μικρά διαστήματα για βασιλικά κελιά, αυτό αποδίδει: βλέπεις με μια ματιά πότε ήσουν τελευταία φορά σε ένα μελίσσι και τι βρήκες εκεί.

Και εργασίες χωρίς επιθεώρηση ανήκουν στην εικόνα: τροφοδοσίες, θεραπείες, συγκομιδές και αλλαγές τοποθεσίας. Στο iBeekeeper αυτές είναι ξεχωριστές καταχωρίσεις στο ίδιο μελίσσι, που μπορείς να δημιουργήσεις για πολλά μελίσσια σε ένα βήμα, αν θέλεις για όλα όσα βρίσκονται σε μια τοποθεσία.

Βαρρόα στο ημερολόγιο κυψέλης

Η βαρρόα είναι ένας από τους σημαντικότερους λόγους απωλειών μελισσιών τον χειμώνα. Πόσο προσβεβλημένο είναι ένα μελίσσι, δεν το βλέπεις κοιτάζοντας τις κηρήθρες, αλλά μόνο μετρώντας.

Το Κέντρο Μελισσοκομίας της Υπηρεσίας συνιστά να εκτιμάται η προσβολή με τη διάγνωση πτώσης, δηλαδή μέσω της φυσικής πτώσης ακάρεων σε ένα υπόστρωμα κάτω από το μελίσσι, και επισημαίνει: «Μετά τη θερινή θεραπεία πρέπει να ελέγχεται με την ίδια μέθοδο η επιτυχία της θεραπείας.» Και μετά την πρώτη επιθεώρηση της άνοιξης θεωρεί σημαντικό έναν έλεγχο ακάρεων, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα τα προβληματικά μελίσσια. Το να τεκμηριώνονται όλες οι εφαρμογές επιπλέον στο ημερολόγιο κυψέλης αποτελεί εκεί την ορθή επαγγελματική πρακτική (LWG, Βαρρόα).

Καταχώριζε κάθε τιμή μέτρησης με ημερομηνία στο μελίσσι. Έτσι έχεις πριν από τη θεραπεία μια αρχική τιμή και μπορείς μετά τη θεραπεία να ελέγξεις αν έπιασε. Στο iBeekeeper δημιουργείς γι’ αυτό μια καταμέτρηση Βαρρόα: από τον αριθμό των ακάρεων και την περίοδο καταμέτρησης η εφαρμογή υπολογίζει την πτώση ακάρεων ανά ημέρα και την εμφανίζει στο Ιστορικό Βαρρόα μαζί με τις θεραπείες. Για την εκτίμηση της προσβολής σε βοηθά επιπλέον ο Δείκτης βαρρόα μας.

Τυπικά λάθη

• Πολλά πεδία: Ένα ημερολόγιο με τριάντα πεδία δεν το συμπληρώνεις πια το καλοκαίρι. Ξεκίνα με λίγα και πρόσθεσε ό,τι σου λείπει.
• Εναλλασσόμενες κλίμακες: Όποιος αξιολογεί την ηρεμία μία φορά με βαθμούς και μία με λέξεις, δεν μπορεί αργότερα να συγκρίνει.
• Σημείωση μόνο των ιδιαιτεροτήτων: Και το «όλα εντάξει» είναι πληροφορία. Χωρίς αυτήν δεν ξέρεις αργότερα αν κοίταξες καν.
• Θεραπείες μόνο ως σημείωση: Για το μητρώο φαρμακευτικής αγωγής χρειάζεσαι όλα τα υποχρεωτικά στοιχεία. Καταχώριζε τις θεραπείες εκεί όπου καταγράφονται πλήρως.
• Μπέρδεμα μελισσιού και κυψέλης: Το ημερολόγιο κυψέλης ανήκει στο μελίσσι, όχι στο κιβώτιο. Αν μεταφέρεις ένα μελίσσι, η ιστορία του το ακολουθεί.

Πώς ρυθμίζεις το ψηφιακό ημερολόγιο κυψέλης στο iBeekeeper

1. Επιλογή προτύπου: Ξεκίνα με ένα έτοιμο πρότυπο ή με το πρότυπο άλλου μελισσοκόμου, αντί να δημιουργήσεις κάθε πεδίο μόνος σου.
2. Προσαρμογή πεδίων: Πρόσθεσε δικά σου πεδία για ό,τι σου λείπει, ως αριθμό, επιλογή, Ναι/Όχι, ημερομηνία ή κείμενο, και άφησε έξω ό,τι δεν καταχωρίζεις ποτέ. Δεν χρειάζεσαι γνώσεις προγραμματισμού.
3. Δημιουργία ομάδων μελισσιών: Παραφυάδες, παραγωγικά μελίσσια ή μελίσσια αναπαραγωγής τα συγκεντρώνεις σε ομάδες μελισσιών, κάθε ομάδα με δική της φόρμα.
4. Ορισμός κουμπιών: Ποιες ενέργειες υπάρχουν ως κουμπιά στο μελίσσι, το ορίζεις στις Ρυθμίσεις. Την ίδια καταχώριση ημερολογίου κυψέλης τη δημιουργείς, αν θέλεις, για πολλά μελίσσια ταυτόχρονα.
5. Καταχώριση στο μελίσσι: Στην εφαρμογή Bienenvölker συμπληρώνεις το ημερολόγιο κυψέλης απευθείας στο μελισσοκομείο, ακόμη και χωρίς σήμα. Στο Πλέγμα κηρήθρας σημειώνεις κηρήθρα προς κηρήθρα γόνο, μέλι, γύρη και βασιλικά κελιά, και η εφαρμογή υπολογίζει την επιφάνεια του γόνου.
6. Ανάλυση: Στο σπίτι βλέπεις στη διαδικτυακή εφαρμογή τις ίδιες καταχωρίσεις, στο Χρονικό κάθε μελισσιού σε έναν άξονα χρόνου.

Αν μέχρι τώρα τηρούσες τα ημερολόγια κυψέλης σε πίνακα, τα εισάγεις από αρχεία CSV, XLS ή XLSX. Με πακέτο και στη δοκιμαστική περίοδο υπαγορεύεις την επιθεώρησή σου και το iBee συμπληρώνει τα πεδία. Ελέγχεις κάθε τιμή πριν από την αποθήκευση. Τι άλλο μπορεί το ημερολόγιο κυψέλης, αναφέρεται στη σελίδα Ψηφιακό ημερολόγιο κυψέλης.

Σχετικά θέματα

• Εφαρμογή μελισσοκομίας iBeekeeper
• Ψηφιακό ημερολόγιο κυψέλης
• Μητρώο φαρμακευτικής αγωγής για μελισσοκόμους
• Εφαρμογή μελισσοκομίας: τι να προσέξεις